Sentro Usługi Tłumaczeń i Lokalizacji

Historia Tłumaczeń

Zapotrzebowanie na tłumaczenia w historii ludzkości pojawiły się wraz z rozwojem różnych języków. Jeśli założymy, że okres wynalezienia piśmiennictwa sięga 5000 lat wstecz, możemy zrozumieć, jak wielowiekową historię posiadają tłumaczenia.

Chociaż historia werbalnej interpretacji sięga dawnych czasów, to pierwsze pisemne próby tłumaczeń możemy odnaleźć pośród sumeryjskich tablic. Zapotrzebowanie na tłumaczenia oficjalnych porozumień między wspólnotami posługującymi się różnymi językami, stworzyło zapotrzebowanie na tłumaczenia.

Ponadto, tłumaczenia stały się nieodzowne dla szerzenia tekstów teologicznych. Dla przykładu plotka głosi, że Stary Testament został przetłumaczony przez 72 tłumaczy w 72 dni, zaś tłumaczenie odbyło się z języka hebrajskiego na język starogrecki. Ta grecka wersja Starego Testamentu, odkryta w 247 p.n.e. była nazywana “Septuaginta,” co oznacza 70 w łacinie.

Bagdad był kiedyś ważnym ośrodkiem tłumaczeń na przełomie 9. i 10. wieku, kiedy to działalność tłumaczeniowa w średniowieczu była ograniczona do Kościoła i Biblii. Teksty starogreckie zostały przetłumaczone na arabski i w bardzo mocny sposób wpłynęły na postęp

w badaniach naukowych.

Działalność tłumaczeniowa uległa przyspieszeniu wraz z wynalezieniem druku. Tłumaczenie tekstów łacińskich na różne języki, głównie na niemiecki, przyspieszone zostało wraz z ruchem reformatorskim w kościele.

Tłumaczenia doświadczyły jeszcze szybszych zmian w 19 wieku wraz z rozwojem Romantyzmu, wtedy również wyjaśniano i tworzono publikacje, na temat tego czym są tłumaczenia i jak powinny być wykonywane.

Wraz z przechodzeniem świata w 20. wieku przez okres rewolucji przemysłowej i wzrostem znaczenia wymiany międzynarodowej, na znaczeniu zaczeły zyskiwać tłumaczenia techniczne. W tym samym czasie wytworzyła się dziedzina naukowa - NAUKA TŁUMACZENIA (dziedzina nauki badającej procesy tłumaczeniowe i właściwości produktów końcowych tłumaczeń).

Jakie są cechy dobrego tłumaczenia?

Tłumaczenie to proces ponownego sformułowania zwrotów/wypowiedzi, w formie pisemnej lub ustnej, z języka źródłowego na język docelowy w możliwie dokładny i kompletny sposób.

Trzema najważniejszymi cechami dobrego przekładu są:

1) DOKŁADNOŚĆ - wiadomość z języka źródłowego powinna być zinterpretowana w prawidłowy sposób a następnie przekształcona w możliwie najdokładniejszy sposób.

2) JASNOŚĆ – Może być więcej niż jeden sposób na wyrażenie opinii. Tłumacz powinien wybrać z nich ten, który jest możliwie najjaśniejszy i najbardziej zrozumiały, a następnie powinien wyrazić tą opinie w sposób łatwy do zrozumienia dla zwykłego człowieka.

3) NATURALNOŚĆ – tekst w języku źródłowym powinien być sporządzony w taki sposób, który zapewni, że jego tłumaczenie będzie dokładne i możliwe do zaakceptowania. Tłumaczenie wykonane na takiej bazie nie będzie mylące.

Co to jest korekta?

Jest to proces przeglądania tłumaczenia zdanie po zdaniu przez odpowiedniego korektora, w celu sprawdzenia czy znaczenie w języku oryginalnym zostało wyrażone w tłumaczeniu oraz edycji tłumaczenia w miejscach gdzie jest to wskazane. Ponadto, jest to etap, w którym zostają naniesione ostatnie poprawki ułatwiające czytanie przetłumaczonego tekstu. Ten proces jest również nazywany "kontrolą", "czytaniem kontrolnym" lub "korektą tłumaczeniową".

Co to jest lokalizacja?

Wszystkie tłumaczenia są ważne, jednak niektóre produkty wymagają użycia programów lokalizacyjnych ze względu na wymagania, takie jak spójność terminologii, określenia fragmentów tekstów do przetłumaczenia i kodów nietłumaczonych, które są wymieszane w ciągłym tekście źródłowym, dodatkowe zobowiązania, które tłumaczenie powinno posiadać tj. wykorzystanie określonych dla odpowiednich tematów/użytkowników list terminologicznych, specjalnych stylów czcionek itp. Lokalizacja jest najczęściej wykorzystywana w tłumaczeniach technicznych, a w szczególności w tłumaczeniach programów komputerowych, plików pomocy dla programów komputerowych, stron internetowych, instrukcji obsługi, broszur, prezentacji itp. Od kiedy w lokalizacji został zaimplementowany etap "testowania", gdzie wykonuje się w nim korektę potłumaczeniową, w której za cel obiera się zapewnienie jakości (QA) w zakresie języka i sprawdzeniu czy przetłumaczony produkt (oprogramowanie, strona internetowa itd.) gwarantuje prawidłowe działanie, duże firmy zatrudniają sztab lingwistów do oceny QA oraz inżynierów do określenia technicznych cech lokalizacji.

Jakie cechy powinien posiadać dobry tłumacz?

Tłumacz powinien być zdolny do wypowiadania zdań w sposób przejrzysty, tak aby nie powodować dwuznaczność w języku źródłowym.

Przed rozpoczęciem tłumaczenia, tłumacz/ka powinni ocenić, czy mają kompetencje w treści tłumaczenia i zaakceptować zadanie na podstawie takiej oceny. On/a nie powinni zaczynać tłumaczenia, jeśli nie posiadają wystarczającej wiedzy w danym temacie.

Tłumacz powinien mieć wszechstronną wiedzę na temat terminologii zarówno w języku źródłowym jak i w języku docelowym i powinien przygotować z wyprzedzeniem wszystkie zasoby, by w razie konieczności odszukać dodatkowe zwroty.

Tłumacz powinien przygotować odpowiedni harmonogram pracy i jak najlepiej zarządzać przydzielonym czasem.

Tłumacz powinien nie tylko zrozumieć w pełni tekst źródłowy, ale także powinien być zdolny do przekształcenia go w tekście docelowym w taki sposób, by był on zrozumiały przez osoby z całkowicie różnego środowiska językowego i kulturowego. Tylko profesjonalny tłumacz ma odpowiednie umiejętności do sprostania tak wszechstronnym wymaganiom.