Sentro vertalingen & lokalisatiediensten

De geschiedenis van vertalen

de vraag naar vertalingen is ontstaan in combinatie met de ontwikkeling van verschillende talen in de geschiedenis van de mens. Als we er over denken dat de uitvinding van het schrijven 5000 terug werd bedacht, kunnen we begrijpen hoe oud de geschiedenis van het vertalen is. Ook al is de geschiedenis van verbale interpretatie nog ouder, de eerste geschreven vertalingen werden gevonden op tabletten uit de Sumerische geschiedenis. De vraag naar de vertaling van officiële documenten tussen gemeenschappen die verschillende talen spreken, heeft de noodzaak van vertalingen vergroot. Verder werd vertalen ook verplicht voor theologische teksten. Een voorbeeld is het Oude Testament, men gelooft dat deze in 72 dagen door 72 vertalers van het Hebreeuws naar het oude Grieks is vertaald. Deze Griekse versie van het Oude Testament werd in 247 v. Chr. ontdekt, en werd “Septuaginta” genoemd, wat 70 betekent in het Latijn.

Bagdad was een significant vertaalcentrum tijdens de 9de en 10de eeuw, toen de vertaalactiviteiten tijdens de middeleeuwen alleen tot de kerk en de Bijbel beperkt waren. Teksten in het oude Grieks werden vertaald naar het Arabisch en hebben geweldig bijgedragen aan wetenschappelijke studies. Vertaalactiviteiten namen toe met de ontdekking van het printen. Vertaling van Latijnse teksten naar verschillende talen, voornamelijk het Duits, namen snel toe tijdens de Reformatie.

Vertaling ontwikkelde zich nog sneller in de 19de eeuw tijdens de romantiek, en zaken zoals de definitie van vertalen en hoe het moet worden uitgevoerd werden verduidelijkt. Toen de industriële revolutie begon, met een toename aan internationale relaties, groeiden de hoeveelheid technische vertalingen in de 20ste eeuw. VERTAALWETENSCHAP (een wetenschapsveld dat het vertaalproces en de eigenschappen van vertaalproducten bestudeert) ontstond ook in dezelfde periode.

Wat zijn de eigenschappen van een goede vertaling?

Vertalen is het proces van opnieuw uitdrukken in geschreven of verbale vorm, van de inhoud van het bericht van de brontaal naar de doeltaal op de meest nauwkeurige en volledige manier mogelijk.

De drie belangrijkste eigenschappen van een goede vertaling zijn:

1) NAUWKEURIGHEID – Het bronbericht moet zo nauwkeurig mogelijk worden geïnterpreteerd en zo precies mogelijk opnieuw worden uitgedrukt.

2) DUIDELIJKHEID – Er is meer dan een manier om een mening uit te drukken. De vertaler moet er voor kiezen om de meest duidelijke en begrijpelijke optie te kiezen, en het bericht zo uit te leggen dat het goed te begrijpen is voor een normaal persoon.

3) NATUURLIJKHEID – De brontaal moet zo natuurlijk mogelijk worden gebruikt, om te verzekeren dat de vertaling efficiënt en acceptabel is. Een dergelijke vertaling zou niet storen.

Wat is proeflezen?

Dit is het proces waarbij de vertaling per zin wordt gecontroleerd door een ervaren proeflezer, om te controleren of de oorspronkelijke betekenis van de brontaal wordt uitgedrukt in de vertaling en de vertaling te bewerken waar dat nodig is. Verder is dit het stadium waar laatste correcties worden gemaakt om de tekst makkelijker te lezen te maken. Het wordt ook wel “controle,” “nalezen” of “editing” genoemd.

Wat is lokalisatie?

Alle vertalingen zijn belangrijk; maar voor sommige producten is het gebruik van lokalisatieprogramma's een vereiste vanwege bepaalde eisen met betrekking tot consistentie in de terminologie, tekst die vertaald moet worden en codes die niet vertaald moeten worden die zich gemengd in de brontekst bevinden, of overige vereisten waaraan de vertaling moet voldoen, zoals het gebruik van een klant-/onderwerpspecifieke terminologielijsten, speciale lettertypes enz. Lokalisatie wordt voornamelijk gezien in technische vertalingen en gebruikt bij het vertalen van computerprogramma's, hulpbestanden voor computerprogramma's, websites, gebruikershandleidingen, brochures, presentaties enz. Aangezien er bij lokalisatie “test”-stages worden geïmplementeerd, waarbij proeflezen na het vertalen is vereist, en punten zoals kwaliteitsborging (QA) op het gebied van taal en of het vertaalde product (software, website enz.) een juiste werking verzekeren, nemen grote bedrijven taalkundigen in dienst voor kwaliteitsboring en lokalisatietechnici voor de technische aspecten van lokalisatie.

Wat is een goede vertaler?

Hij/zij moet instaat zijn de zinnen op een duidelijke manier uit te drukken. Hierom mag er geen sprake zijn van dubbelzinnigheid in de brontaal, en moet de vertaler voordat hij/zij aan de vertaling begint de tekst beoordelen om te zien of hij de vereiste vaardigheden heeft om de taak te accepteren. Hij/zij moet niet beginnen met vertalen indien hij/zij niet genoeg kennis heeft over het onderwerp. Hij/zij moet de terminologie in de bron- en doeltaal beide goed kennen, en moet de benodigde bronnen voorbereiden. Hij/zij moet een goed tijdschema voorbereiden en zijn tijd goed indelen. Een vertaler moet niet alleen de brontekst kunnen begrijpen, maar moet ook instaat zijn om het naar een doeltekst te transformeren, die door personen met verschillende taalkundige en culturele achtergronden moet kunnen worden begrepen. Alleen een professionele vertaler heeft de benodigde expertise om een dergelijke taak uit te voeren.